Een trading journal dat je gedrag meet
Je onthoudt de trade die net voor je take profit omdraaide. De tachtig die gewoon volgens plan liepen, vergeet je. Een journal zet dat recht. Hier lees je wat erin hoort, en waarom het werkt.
Een goed trading journal legt per trade twee dingen vast: de cijfers (markt, instap, stop, doel, uitkomst in R) en je gedrag (volgde je je regel, hoe voelde je je, speelde er een valkuil mee). Je vult het in op het moment dat je de trade plaatst en kijkt één keer per week terug. Dat kost een paar minuten per trade en een kwartier per week.
Waarom een journal helpt
Je geheugen is milder dan je cijfers. Na een week onthoud je de trade die pijn deed en de trade die je bijna had. Wat je vergeet, is hoe vaak je afweek van je plan, en op welke momenten. Precies daar zit het patroon dat je wilt zien.
Een journal maakt van een gevoel een getal. Niet "ik denk dat ik soms te vroeg uitstap", maar "bij zeven van mijn laatste twintig trades sloot ik vóór mijn take profit". Met dat getal kun je iets. Met het gevoel niet.
Daarom meet een goed journal niet alleen je winst en verlies. Het meet je gedrag: volgde je je regel, hoe voelde je je vlak voor de beslissing, en speelde er een valkuil mee?
Welke kolommen horen erin?
Twee lagen. De cijfers van de trade, en het gedrag eromheen. Zonder die tweede laag heb je een rekeningoverzicht, geen journal.
| Kolom | Waarom |
|---|---|
| Datum, tijd, markt, richting | Zodat je later ziet op welke momenten en in welke markten je het best uitvoert. |
| Setup | De setup uit je plan. Kun je hem niet benoemen, dan was het geen setup. |
| Genomen | Ja of nee. Ook setups die je zag maar liet liggen, gaan erin. Zo meet je angst. |
| Instap, stop loss, take profit, risico % | Je plan in cijfers, vastgelegd vóór je instapt. |
| Uitkomst (R) | Je resultaat gedeeld door je risico. Vergelijkbaar, hoe groot je account ook is. |
| Regel gevolgd | Ja of nee. De belangrijkste kolom van het hele journal. |
| Gevoel vooraf | Rustig, gespannen, haastig, gefrustreerd, euforisch of verveeld. Hier zie je patronen die je anders mist. |
| Valkuil | Speelde angst, hebzucht, FOMO, revenge of discipline mee? Eerlijk invullen, niemand kijkt mee. |
| Screenshot en notitie | Je grafiek op het moment van instappen, en één regel over wat je opviel. |
Hoe vul je het in zonder dat het een klus wordt?
Koppel het aan een vast moment in plaats van aan je motivatie. Je vult de trade in op het moment dat je hem plaatst. De uitkomst zet je erbij als hij gesloten is. Dat is ongeveer een minuut per trade, inclusief screenshot.
Begin klein. Twintig kolommen voelen grondig, maar na twee weken vul je er nog drie in. Wil je met maar één kolom starten, kies dan regel gevolgd.
En vul het juist in als het slecht gaat. Een verliesreeks bevat de informatie die je zoekt, omdat je daar ziet of je je regels nog volgde. Wie doorschrijft, heeft achteraf een antwoord in plaats van een gevoel.
De weekreview in vijf vragen
Eén keer per week, een kwartier. Tel eerst drie dingen: hoeveel trades je nam, bij hoeveel je je regel volgde (je regel-score) en wat de trades buiten je regels je kostten in R. Daarna beantwoord je deze vijf vragen:
- Hoeveel trades volgden mijn regels?En wat hadden de andere gemeen?
- Wat gebeurde er vlak voor een afwijking?Tijdstip, gevoel, de vorige trade. Hier zit meestal het antwoord.
- Welke valkuil kwam het vaakst terug?Lees de pagina over die valkuil nog een keer, met je eigen cijfers ernaast.
- Welke setups liet ik liggen?En hoe liepen ze af? Zo zie je of voorzichtigheid je iets oplevert.
- Wat doe ik volgende week anders?Eén ding. Niet vijf.
Eén keer per maand kijk je breder: groepeer op setup, op dag en op tijdstip. Trek geen conclusies over je strategie uit een handvol trades. Een strategie geldt pas echt als getest bij minimaal 200 trades, of over 5 tot 15 jaar aan historische data. Je journal is daar de live aanvulling op, geen vervanging.
Welke tools gebruik je erbij?
Voor de screenshot bij elke trade werkt een grafiekprogramma als TradingView prima, en voor de uitvoering een platform als MetaTrader 5. Je journal zelf is gewoon een spreadsheet. Speciale journalsoftware met abonnement is pas logisch als je precies weet welke cijfers je wilt zien en je spreadsheet daarvoor tekortschiet.
De link naar TradingView is een affiliatelink. Neem je via die link een betaald abonnement, dan krijgt de uitgever van deze site een vergoeding. Voor jou verandert er niets aan de prijs.
Veelgestelde vragen
Kan ik ook gewoon een eigen spreadsheet gebruiken?
Ja. Een journal hoeft geen software te zijn. De kolommen op deze pagina passen in elke spreadsheet of zelfs in een schrift. Belangrijker dan het bestand is dat je het bij elke trade invult, ook als het tegenzit.
Waarom staat het journal niet als losse download op deze site?
Omdat een leeg journal je weinig vertelt als je niet weet hoe je het invult en wat je eruit haalt. In de gratis community van de makers van deze site staat het journal samen met de lessen die erbij horen. Je maakt daar een gratis account aan; op deze site laat je niets achter.
Waarom de uitkomst in R en niet in euro's?
R is je uitkomst gedeeld door je risico. Een winst van twee keer je risico is 2R, een geraakte stop is -1R. Zo blijven je cijfers vergelijkbaar, ook als je account groter of kleiner wordt, en kijk je naar je beslissingen in plaats van naar bedragen.
Heeft een journal zin als ik nog op een demo-account oefen?
Ja, want je bouwt precies de gewoonte op die je later nodig hebt. Let wel op de kolom Gevoel vooraf: je gedrag op een demo is vaak anders dan met echt geld. Juist dat verschil wil je straks herkennen.
Het journal en de lessen staan klaar
In de gratis community van de makers van deze site, op Skool, staat het trading journal met de lessen erbij: hoe je het invult, hoe je je weekreview doet en waar je met je vragen terecht kunt.
- Gratis account op Skool
- Journal en lessen op één plek
- Vragen stellen aan andere traders
Nieuwe artikelen
Wat is verliesaversie bij beleggen en traden? Uitleg en kanttekeningen
Verliesaversie: verlies lijkt zwaarder te wegen dan winst. Zo verklaart het vastzitten in verliezers, wat er niet zeker is en je journalregel.Als-dan-regels: zo maak je van je tradingplan een reflex
Waarom een regel in de vorm 'als dit gebeurt, dan doe ik dat' beter standhoudt dan een goed voornemen, wat onderzoek erover zegt en hoe je hem opschrijft.